เคยสงสัยไหมว่า ทำไมบางช่วงสิวถึงขึ้นง่าย โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหารบางประเภท จนทำให้อดคิดไม่ได้ว่า อาหารที่ทำให้เกิดสิวมีอยู่จริงไหม และกินอะไรแล้วสิวขึ้นได้บ้าง?
จากข้อมูลวิจัยทางการแพทย์ Smith et al. และ Ismail et al. พบว่า อาหารกับสิวมีความเกี่ยวข้องกัน โดยพฤติกรรมการรับประทานอาหารบางรูปแบบอาจสัมพันธ์กับการเกิดสิว โดยเฉพาะอาหารที่มีค่าดัชนีน้ำตาลหรือปริมาณน้ำตาลที่ร่างกายได้รับสูง (high glycemic load; American Academy of Dermatology 2010;63:124-41.)
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่า อาหารที่ทำให้เกิดสิวจะส่งผลต่อทุกคนเหมือนกัน เพราะการเกิดสิวยังสัมพันธ์กับหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นฮอร์โมน การผลิตน้ำมัน การอุดตันของรูขุมขน การอักเสบ รวมถึงปัจจัยเฉพาะของแต่ละบุคคล
แล้วอาหารประเภทไหนที่ควรสังเกตว่ากินแล้วสิวอาจขึ้น? และมี อาหารลดสิว หรืออาหารแบบไหนที่คนเป็นสิวสามารถเลือกให้เหมาะกับตัวเองได้บ้าง? บทความนี้จะพาไปดูข้อมูลเกี่ยวกับอาหารและสิวทีละส่วน เพื่อช่วยให้เข้าใจและเลือกอาหารในชีวิตประจำวันได้ง่ายขึ้น
เมื่อพูดถึง อาหารที่ทำให้เกิดสิวอาจไม่สามารถระบุได้ว่าอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งเป็นสาเหตุของสิวในทุกคน แต่ข้อมูลการศึกษาพบว่า อาหารบางประเภทและรูปแบบการรับประทานอาหารอาจมีความสัมพันธ์กับการเกิดสิวหรือทำให้สิวเปลี่ยนแปลงในบางคนได้ โดยเฉพาะอาหารที่ส่งผลต่อระดับน้ำตาลในเลือด รวมถึงผลิตภัณฑ์นมบางชนิด ดังนี้
สำหรับค่าน้ำตาล สามารถดูเพิ่มเติมได้ที่ Glycemic Load = (GI) × (g of carbs – g of fiber) ÷ 100 โดยเทียบ 100 กรัมของอาหาร ซึ่งน่าจะนำไปใช้ได้มากกว่า ( http://www.health.harvard.edu/newsweek/Glycemic_index_and_glycemic_load_for_100_foods.htm )
เมื่อค้นหาว่า กินอะไรลดสิว หลายคนอาจพบคำแนะนำเกี่ยวกับอาหารเสริมหรือ วิตามินลดสิว เช่น Omega-3 fatty acids สารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidants) อย่างกลูตาไธโอน (glutathione) รวมถึงซิงก์ วิตามินเอ และใยอาหาร (dietary fiber) อย่างไรก็ตาม หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันยังไม่ชัดเจนว่าอาหารเสริมเหล่านี้ช่วยรักษาสิวได้โดยตรง ดังนั้น แทนที่จะพึ่งอาหารเสริมเพียงอย่างเดียว ควรให้ความสำคัญกับการรับประทานอาหารที่หลากหลายและเหมาะสมกับสุขภาพโดยรวมควบคู่กันไป
หากสงสัยว่า กินอะไรช่วยลดสิว? ควรเริ่มจากการเลือกรับประทานอาหารให้หลากหลายและเหมาะสม เพราะไม่มีอาหารชนิดใดที่ทำให้สิวหายได้โดยตรง โดยอาหารลดสิว หรืออาหารที่คนเป็นสิวควรกิน สามารถเลือกจากกลุ่มอาหารต่อไปนี้
โดยสรุป อาหารกับสิวมีความเกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งจะทำให้ทุกคนเป็นสิวเหมือนกัน หากกำลังสังเกตว่า อาหารที่ทำให้เกิดสิวมีอะไรบ้าง ควรให้ความสำคัญกับอาหารที่มีค่าดัชนีน้ำตาลหรือปริมาณน้ำตาลสูง เช่น ขนมหวาน เค้ก และน้ำหวาน รวมถึงผลิตภัณฑ์นมบางชนิด เช่น นมวัวและไอศกรีม ซึ่งอาจสัมพันธ์กับการเกิดสิวในบางคน
ในทางกลับกัน การเลือกอาหารลดสิวไม่ได้หมายถึงการรับประทานอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งแล้วสิวจะหาย แต่ควรเน้นรูปแบบการรับประทานอาหารโดยรวม เช่น ผักและผลไม้ โปรตีนไม่ติดมัน และธัญพืชไม่ขัดสี พร้อมดื่มน้ำให้เพียงพอ นอกจากนี้ ควรดูแลสุขภาพในด้านอื่นควบคู่กัน ทั้งการพักผ่อน ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม และจัดการความเครียด เพราะการเกิดสิวยังสัมพันธ์กับปัจจัยหลายด้านและแตกต่างกันในแต่ละบุคคล
เขียนบทความโดย
พญ.วิภาณี อัครภูษิต (Wipanee Akarapusit M.D.)
แพทย์ประจำ BSL Clinic เลขว. 39676
อาหารไม่ใช่สาเหตุเดียวของสิว แต่ในหลายคน “บางกลุ่มอาหาร” สามารถกระตุ้นให้สิวเห่อ หรือทำให้สิวอักเสบมากขึ้นได้ โดยเฉพาะอาหารที่มีน้ำตาลสูง ไขมันสูง หรือทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดแกว่งเร็ว การสังเกตตัวเองเป็นรายบุคคลจึงสำคัญ เพราะอาหารที่กระตุ้นสิวในคนหนึ่ง อาจไม่ทำอะไรกับอีกคนเลยก็ได้
ถ้าเป็นช็อกโกแลตที่มีน้ำตาลสูง เช่น ช็อกโกแลตนมหรือขนมช็อกโกแลตเคลือบต่าง ๆ อาจทำให้สิวขึ้นได้ในบางคน เพราะน้ำตาลและไขมันบางชนิดมีผลต่อฮอร์โมนและการอักเสบของผิว จึงเป็นสาเหตุที่ว่าช็อกโกแลตที่มีน้ำตาลสูงจึงมีความเกี่ยวข้องอาหารกับสิวกันได้ แต่ถ้าเป็นช็อกโกแลตเข้มข้น (Dark chocolate) ที่มีน้ำตาลไม่มาก และกินในปริมาณที่เหมาะสม อาจไม่ส่งผลชัดเจนต่อสิวในหลายคน
ในบางคนอาจมีปฏิกิริยากับนมวัวหรือนมบางประเภท ทำให้สิวเห่อหรืออักเสบง่ายขึ้น แต่บางคนดื่มนมแล้วไม่เป็นอะไรเลย วิธีที่ใช้งานได้คือ ลองจดบันทึกอาหารและสิวของตัวเอง หากพบว่าสิวมักเห่อในช่วงที่ดื่มนมมากกว่าปกติ อาจลองลดหรืองดชั่วคราว 2–4 สัปดาห์ แล้วสังเกตความเปลี่ยนแปลง ถ้ายังไม่แน่ใจควรปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจงดนมระยะยาว
ในหลายกรณี “ช่วยให้ดีขึ้นได้” โดยเฉพาะคนที่มีสิวอักเสบหรือสิวที่สัมพันธ์กับฮอร์โมนและการแกว่งของอินซูลิน อาหารที่มีน้ำตาลสูง น้ำอัดลม ชา-กาแฟใส่น้ำตาลเยอะ ๆ รวมถึงเบเกอรี่ อาจทำให้สิวอักเสบง่ายขึ้น การค่อย ๆ ลดของหวาน และเลือกแหล่งคาร์โบไฮเดรตที่ย่อยช้าลง จะช่วยให้ควบคุมสิวได้ง่ายขึ้นร่วมกับการรักษา
อาหารทอด น้ำมันเยอะ หรือฟาสต์ฟู้ดบางประเภท อาจกระตุ้นให้สิวแย่ลงได้ในบางคน เพราะมีทั้งไขมันบางชนิด เกลือ และน้ำตาลผสมอยู่ด้วย ไม่ได้หมายความว่ากินหนึ่งครั้งแล้วสิวขึ้นทันที แต่อาหารกับสิวมีความเกี่ยวข้องกันอยู่ แต่ถ้ากินบ่อยต่อเนื่องร่วมกับพักผ่อนน้อยหรือเครียดมาก สิวอาจควบคุมยากขึ้นได้
ชา-กาแฟเองไม่ได้เป็นสาเหตุของสิวโดยตรงในทุกคน แต่สิ่งที่มักแถมมาด้วยคือ น้ำตาล ครีมเทียม หรือไซรัปต่าง ๆ ถ้าดื่มหวานจัดหรือหลายแก้วต่อวัน รวมกับการนอนดึกหรือเครียดสะสม อาจเห็นว่าสิวอักเสบและผิวหมองง่ายขึ้น การลดความหวานและจำกัดปริมาณต่อวันช่วยลดปัจจัยเสี่ยงส่วนนี้ได้
ในบางรายโปรตีนผงบางชนิด (เช่น เวย์โปรตีนบางสูตร) หรืออาหารเสริมที่มีฮอร์โมน/สารกระตุ้นบางกลุ่ม อาจมีส่วนทำให้สิวเห่อได้ หากเริ่มมีสิวอักเสบมากขึ้นหลังเริ่มอาหารเสริมหรือโปรตีนผงตัวใหม่ ควรจดบันทึกและลองหยุดชั่วคราวเพื่อสังเกตอาการ และควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มอาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะถ้ามีสิวอักเสบอยู่แล้ว
แนวทางทั่วไปคือ
เพิ่มผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี
เลือกโปรตีนคุณภาพดี เช่น ปลา ไข่ เต้าหู้ ถั่วบางชนิด
ลดของทอด ของหวานจัด น้ำอัดลม และขนมจุกจิก
ดื่มน้ำในปริมาณเหมาะสม และหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำหวานแทนน้ำเปล่า
การกินแบบสมดุล ร่วมกับการนอนพอและดูแลความเครียด ช่วยเสริมการรักษาสิวได้ดี
วิธีที่ใช้ได้จริงคือ “จดบันทึก”
จดว่าแต่ละวันกินอะไรบ้าง
จับคู่กับวัน/ช่วงที่สิวเห่อหรืออักเสบมากขึ้น
หากสังเกตเห็นความสัมพันธ์ซ้ำ ๆ เช่น กินเมนูหนึ่งแล้วสิวเห้อบ่อย สามารถลองงดอาหารนั้น 2–4 สัปดาห์แล้วดูความเปลี่ยนแปลง หากอาการดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ มีโอกาสสูงว่าอาหารนั้นอาจมีส่วนเกี่ยวข้อง
การปรับอาหารช่วยได้มากในหลายคน แต่ไม่ใช่ตัวแปรเดียว สิวยังเกี่ยวข้องกับฮอร์โมน พันธุกรรม การนอน ความเครียด การใช้สกินแคร์ และยาบางชนิด หากลองปรับอาหารมาระยะหนึ่งแล้วสิวยังไม่ดีขึ้น หรือกลับมาเหอบ่อย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินภาพรวมของผิวและปัจจัยอื่นร่วมด้วย
Call Center : +66993438666
Copyright © 2015 www.bslclinic.com All Rights Reserved.