โรคภูมิแพ้ เป็นโรคที่มีอาการเรื้อรัง สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ ภูมิแพ้เป็นอาการที่ร่างกายมีความไวต่อสารบางอย่างที่ปะปนมาในสิ่งแวดล้อมในอากาศ เช่น ละอองเกสรดอกไม้ ดอกหญ้า เชื้อราบางชนิด หรืออาหารซึ่งเมื่อเข้าสู่ร่างกายแล้วทำให้การผลิตสารฮีสตามิน (Histamine) ทำให้เกิดอาการแพ้
เมื่อสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้เข้าสู่ร่างกาย ปกติร่างกายมีระบบภูมิคุ้มกันซึ่งทำหน้าที่จดจำสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกาย เช่น เชื้อไวรัส เชื้อแบคทีเรีย และสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อต่อสู้กับเชื้อโรค ภูมิแพ้ คือ ภาวะที่ภูมิคุ้มกันของร่างกายมีปฏิกิริยาต่อสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ครั้งแรก โดยสร้างภูมิคุ้มกันที่เรียกว่า แอนติบอดี (Antibody) เพื่อต่อสู้กับสารเกิดภูมิแพ้ มีผลทำให้แมสท์ (Mast Cell) หลั่งอีสตามีนขึ้นที่เนื้อเยื่อต่างๆ ทำให้เกิดการอักเสบของอวัยวะ อาการที่พบ เช่น คัดจมูก แน่นหน้าอก ผื่นหรือลมพิษ ในบางรายอาจมีอาการรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต
โรคหลายชนิดมีอาการคล้ายโรคภูมิแพ้ เช่น โรคหวัดธรรมดาที่มีอาการคล้ายโพรงจมูกอักเสบเนื่องจากภูมิแพ้ โรคหอบหืด ดังนั้น ควรให้แพทย์เป็นผู้ทำการวินิจฉัย เพื่อสามารถให้การรักษาที่ถูกต้อง
แพทย์อาจให้การรักษาโดยให้ยา หรืออาจช่วยให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันด้วยตัวเอง โดยฉีดสารที่ก่อเกิดให้เกิดอาการแพ้เข้าสู่ร่างกาย เมื่อร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้ด้วยตัวเองแล้ว จึงไม่เกิดอาการแพ้อีก
Q : ภูมิแพ้ผิวหนังหายขาดได้ไหม?
A : โรคภูมิแพ้ผิวหนังไม่สามารถ “หายขาด” ได้แบบถาวร เพราะเป็นโรคที่มีลักษณะเรื้อรังและมักเกิดซ้ำได้ แต่สามารถดูแลและควบคุมอาการให้ดีขึ้นได้มาก หากรู้วิธีหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น และดูแลผิวให้เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง เช่น ใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน หลีกเลี่ยงสารก่อระคายเคือง และพบแพทย์เมื่อต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม
Q: ผิวแพ้ง่ายควรใช้ครีมแบบไหน?
A: ควรเลือกครีมที่ ไม่มีน้ำหอม ไม่มีแอลกอฮอล์ และมีสารให้ความชุ่มชื้น เช่น ceramide, glycerin หรือ panthenol
Q: เด็กเล็กสามารถใช้ครีมสำหรับผิวแพ้ง่ายได้ไหม?
A: หากเป็นผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยต่อผิวบอบบาง และผ่านการทดสอบการแพ้ ก็สามารถใช้ในเด็กได้ โดยควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้เสมอ
ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตทั้งทางกายและใจ การดูแลที่เหมาะสมต้องเริ่มจากการเข้าใจสาเหตุ ร่วมกับการเลือกผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน และการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เพื่อช่วยให้ผิวกลับมาแข็งแรงขึ้น และลดความถี่ของการกำเริบได้
เขียนบทความโดย
พญ.วิภาณี อัครภูษิต (Wipanee Akarapusit M.D.)
แพทย์ประจำ BSL Clinic เลขว. 39676
