Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
ริมฝีปากอักเสบ

ริมฝีปากอักเสบ ปากแห้งลอก รู้ทันสาเหตุและวิธีดูแลอย่างถูกต้อง

ริมฝีปาก ถือเป็นอวัยวะหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการใช้ชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการพูดจา การรับประทานอาหาร การดูดน้ำ หรือการใช้แสดงอารมณ์ นอกจากนี้ริมฝีปากยังเป็นสื่อของความรู้สึกที่ดีต่อกัน ผ่านรอยยิ้มที่สดใส ที่มีผลต่อความสวยงามของใบหน้า แต่ถ้าหากเกิดปัญหา “ริมฝากอักเสบ” เกิดขึ้น แน่นอนว่าทำให้รบกวนการใช้ชีวิตประวันของคุณในหลายๆ ด้านเลย

ปากแห้งลอก

สาเหตุของริมฝีปากอักเสบ ที่ทำให้คุณเสียความมั่นใจ

ปัญหานี้เกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งจากภายนอกและภายในร่างกาย ได้แก่

  1. การแพ้สารสัมผัส ที่เกิดจากการที่ริมฝีปากไปใช้หรือสัมผัสสารเคมีที่ทำให้ผิวเกิดการระคายเคือง เช่น
    • เครื่องสำอาง เช่น ลิปสติก ซึ่งการแพ้เกิดได้ทั้งจากน้ำหอม สารให้ความชุ่มชื้น สี สารกันเสีย สารกันแดด menthol หรือโลหะผสมในแท่งหรือตลับลิปสติก เป็นต้น
    • ยาสีฟัน และน้ำยาบ้วนปาก เกิดการแพ้จากสารแต่งรส แต่งกลิ่น menthol เป็นต้น
    • ยาทาเล็บ และเล็บ acrylic ในรายที่มีนิสัยชอบกัดเล็บ
    • วัสดุอุดฟัน ครอบฟัน
    • อาหารบางประเภท เช่น มะม่วง แครอท เปลือกส้ม
  2. พฤติกรรมที่ทำให้ริมฝีปากอักเสบจากการระคายเคือง เช่น จากการเม้ม เลียริมฝีปากบ่อยๆ เนื่องจากในน้ำลายมีเอนไซม์หลายชนิดและอาจทำให้ริมฝีปากระคายเคืองได้
  3. ริมฝีปากอักเสบจากภูมิแพ้ผิวหนัง ในผู้ป่วยที่มีผิวหนังอักเสบภูมิแพ้ซึ่งมีอาการคันบริเวณข้อพับเรื้อรัง และผิวแห้ง อาจมีริมฝีปากแห้งลอกร่วมด้วยได้
ปากแห้งลอก

อาการที่พบได้บ่อย

  • ริมฝีปากแห้ง แตก ลอกเป็นขุยคือ ริมฝีปากดูแห้ง ไม่มีความชุ่มชื้น ผิวที่ปากอาจหลุดลอกออกมาเป็นแผ่น ๆ เล็ก ๆ
  • แสบร้อน คัน หรือรู้สึกตึงที่ปากคือ รู้สึกไม่สบายที่ปาก เช่น ปากแสบเหมือนโดนของร้อน คัน หรือปากตึง ๆ เหมือนผิวถูกดึง
  • มุมปากอักเสบ แดง เจ็บขณะอ้าปากหรือพูดคือ บริเวณมุมปากจะมีสีแดง อาจบวม เจ็บเวลาอ้าปากหรือพูดมาก ๆ
  • ในบางกรณีอาจลามไปยังผิวรอบริมฝีปากคือ อาการเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดแค่ที่ปาก แต่ลามไปถึงผิวหนังรอบ ๆ ปาก เช่น มีผื่นแดงหรือแห้งลอกบริเวณใกล้ปากด้วย
ริมฝีปากอักเสบ

การวินิจฉัยอาการ

หากสงสัยว่าริมฝีปากมีอาการที่เกิดจากการแพ้สัมผัส การตรวจเพื่อหาสาเหตุของภาวะนี้ทำได้โดยการทำ patch test หรือการตรวจภูมิแพ้ผิวหนังด้วยการปิดแผ่นทดสอบบริเวณหลังหรือต้นแขน ด้วยสารมาตรฐานในชุดทดสอบและเครื่องสำอางของผู้ป่วย ซึ่งจะช่วยในการวินิจฉัยภาวะผื่นแพ้สัมผัส

วิธีดูแลริมฝีปากเมื่อมีอาการอักเสบ

  1. หลีกเลี่ยงการเลียหรือเม้มปากเพราะน้ำลายมีเอนไซม์ที่อาจทำให้ผิวแห้งและระคายเคืองยิ่งขึ้น
  2. หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่อาจกระตุ้นอาการแพ้เช่น ลิปสติก ยาสีฟัน หรือน้ำยาบ้วนปากที่มีส่วนผสมของ menthol หรือสารแต่งกลิ่น
  3. ให้ความชุ่มชื้นกับริมฝีปากใช้ผลิตภัณฑ์ที่ปลอดน้ำหอม และไม่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ เช่น วาสลีน หรือขี้ผึ้งที่ปลอดภัย หรือลิปบาล์มที่ไม่มีสารแต่งกลิ่น สี หรือสารกันเสีย ทาบางๆ ที่ริมฝีปาก และใช้บ่อยเมื่ออยู่ในที่แห้งหรืออากาศเย็น
  4. หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยและพิจารณาการใช้ยาลดการอักเสบภายใต้การควบคุมของแพทย์
  5. ดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ

คำถามที่พบได้บ่อย

Q : ริมฝีปากแห้งและลอกตลอดเวลา เป็นเรื่องปกติไหม?

A : ไม่ควรมองว่าเป็นเรื่องปกติ หากริมฝีปากแห้ง ลอก หรือระคายเคืองบ่อย อาจเกิดจากการแพ้ ระคายเคือง หรือพฤติกรรมบางอย่าง เช่น เลียปาก ควรสังเกตและหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น

 

Q : การเลียริมฝีปากช่วยให้ชุ่มชื้นจริงไหม?

A : ไม่จริงค่ะ การเลียปากอาจทำให้รู้สึกชุ่มชื้นชั่วคราว แต่หากทำพฤติกรรมเลียปากต่อไปเรื่อยๆ ในน้ำลายมีเอนไซม์ที่สามารถทำให้ผิวแห้งและระคายเคืองมากขึ้น จะยิ่งทำให้ผิวริมฝีปากอักเสบขึ้นเรื่อยๆ ได้

 

Q : ใช้ลิปบาล์มทุกวัน แต่ปากยังลอก ควรทำอย่างไร?

A : ควรตรวจสอบส่วนผสมของลิปบาล์ม ให้สงสัยว่าอาจมีสารที่ก่อให้เกิดการแพ้ เช่น menthol, กลิ่นหอม หรือสารกันเสีย หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

 

Q : ริมฝีปากอักเสบจากลิปสติก แพ้ง่าย แก้ยังไง?

A : เบื้องต้นแนะนำให้หยุดใช้ผลิตภัณฑ์ที่สงสัย และเลือกใช้ลิปบาล์มสูตรอ่อนโยน ไม่มีน้ำหอมหรือสี หากอาการรุนแรงควรตรวจ patch test เพื่อหาสารก่อการแพ้จากแพทย์จะดีกว่า

 

Q : ควรพบแพทย์เมื่อไร?

A : หากอาการริมฝีปากลอก แดง หรือมีแผลเรื้อรังไม่หายภายใน 1–2 สัปดาห์ แม้หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นแล้ว ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

สรุป

ริมฝีปากอักเสบแห้งลอกอาจเป็นเรื่องเล็ก แต่หากปล่อยไว้โดยไม่ดูแลหรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่อผิวและสุขภาพช่องปากได้ การสังเกตอาการ และหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นเป็นสิ่งสำคัญ หากอาการไม่ดีขึ้นควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ผิวหนังเพื่อการดูแลที่เหมาะสม

อ้างอิง

การพยากรณ์โรคในกรณีที่เกิดจากผื่นแพ้สัมผัส หากได้รับการตรวจพบสาเหตุและสามารถหลีกเลี่ยงได้ หรือกรณีเกิดจากการระคายและสามารถงดเว้นการเลีย เม้มปาก อาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นบทความโดย : อ. พญ. ปราณี เกษมศานติ์ภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลhttp://dst.or.th/html/index.php?op=article-detail&id=1178&csid=14&cid=23#.WFeHfVOLSUk